Columns - Verhalen - Zondagstukken - Recensies

Tekenen Des Tijds

"Tekenen des  tijds" (winter 2011)
 
Hij sloeg z’n ogen neer, en z’n hoofd knikte een beetje, het was dan alsof hij zeggen wilde: het komt allemaal goed. Maar tegelijk hing rond hem een zweem van minzame arrogantie, iets heimelijks. Hij wist iets dat anderen niet wisten. Had die mij dat ook niet eens gezegd? ‘Het is een geheim: je bent er te jong voor,’ had hij gezegd. Ik voelde me buitengesloten. Tegelijk zou dat geheim ooit aan mij openbaren, hij zou mij er - als de tijd rijp was - in betrekken, zoveel was duidelijk. 
We hadden een pact, mijn vader, mijn broer en ik. Een veilige gesloten wereld waar niemand tussen kwam. Zoals meer vaders en zoons dat hebben, een mooie en beschermde opvoeding, zou je het ook kunnen noemen. 
Toen ik ouder werd, werd het geheim langzaam maar zeker aan mij geopenbaard. Ik leerde dat je ‘tekenen’ in de natuur kon lezen. Die waren, weet ik nu, apocalyptisch van aard. Aan de opgang van de mens zou een einde komen. Aan elke opgang komt een eind, denk ik nu te weten. En in de mens ligt een dierlijke neiging tot destructie. Ook in de schrijvers van de bijbel, de oud en nieuw testamentische profeten, waar hij, mijn vader, zich op verliet als hij het had over 'de tekenen’. Die schrijvers schiepen er genoegen in een concept te bedenken waarin alles wordt vernietigd (En dan heb ik het niet over de Maya’s, of een Hollywoodfilm, maar over het boek Openbaringen, waar een toename van tsunami's, aardbevingen en overstromingen wordt geprofeteerd). Hoe anders schrijf je een spannend verhaal dan door alles te doen vernietigen? Het is een klassieke literaire truc, en tuurlijk heeft dat alles ook te maken met existentiële vragen, mijn vader was ook maar een mens. Ach, het waren slechts spannende verhalen waar ik mee opgroeide, maar ze hadden natuurlijk geen enkele voorspellende waarde, zoals hij dacht. En ik ben gewoon een exponent van mijn tijd geworden: een seculiere ziel in een dolende en versnipperde samenleving. Toch moet ik dezer dagen aan hem en zijn 'tekenen' denken (het is nu al weer 5 jaar geleden dat hij als een 'dief in nacht’ ‘vertrok’): terwijl buiten de zon schijnt, het voor het eerst een beetje vriest hier deze winter, het op Curaçao voor het eerst in de geschiedenis slechts 22 graden is, er sneeuw ligt in Griekenland, terwijl 95 % van de klimatologen zegt dat de Noordpool binnen 10 jaar voor het eerst een ijsvrije zomer zal kennen, er in Siberië Methaan omhoog komt, moet ik aan hem denken. ‘Je moet wel stekeblind zijn om de tekenen niet te zien en dat het klimaat zienderogen veranderd,’ zoiets zou hij hebben gezegd. Wat de gevolgen zouden zijn? Uitsterven van diersoorten, volksverhuizingen, oorlogen? Ach, soms loopt er een rilling over mijn rug, vaak zie ik geen enkel verband tussen de verhalen van mijn jeugd en de keiharde huidige feiten. Ben ik somber, vraagt u mij dat? Nou, het stemt mij bezorgd, weinigen zien de tekenen, denk ik dan heimelijk, en misschien verbindt mij dat wel weer met hem. Dan voel ik mij uitstekend. Tegen de tijd trouwens dat die ene allesvernietigende komeet op ons afkomt, weten we die wel van baan te veranderen. Wij zijn onsterfelijk. Aan tafel vrijdag - met mannen van zekere leeftijd - waren we ook onsterfelijk: het ging over polygamie, snijden in bedrijven en huwelijken, dat je het gezicht verdiend dat je bent op onze leeftijd, het ging over innovatie en foute karakters waar niets aan te veranderen is. Aardse trivialiteiten, maar we hadden ze onder controle. De wijn hielp daarbij want aan Hem of hem konden we het allemaal niet mee vragen. Maakt dit alles ons exponenten van een onvermijdelijke ‘midlife crises’, of zijn wij exponenten van de ‘crisis van deze tijd’? - antwoorden zoekend bij elkaar, versnipperde meningen ponerend over failliete systemen als democratie en kapitalisme? Nou, er vlogen geen borden in de lucht dit keer, er klonk harde muziek door de speakers, en aan het eind van de avond werden er partycrashers toegelaten. Ik voer trouwens al lang niet meer het hoogste woord op dit soort avonden. Ik knik slechts minzaam, schud af en toe mijn hoofd, ik krijg zijn trekken.Hieronder een interview met Jeremy Rifkin dat ik een jaar of 2 geleden ook al plaatste...
http://www.youtube.com/watch?v=mi3-NpTy7xo
 
Jeremy Rifkin's exclusive interview (1/3)
This is the first part of an interview that was broadcasted exclusively on the national Dutch television.