Columns - Verhalen - Zondagstukken - Recensies

Loslaten

‘Je moet ‘t loslaten!’ Ik hoor het te vaak.

‘Loslaten’ is een woord dat hoort tot het vocabulaire van onze tijd, en dat wij snel geneigd zijn een ander toe te werpen (of wensen), of ons te verstaan wordt gegeven wanneer zaken niet gaan zoals ze zouden moeten gaan - of zoals we willen dat ze gaan. Zelf moet ik ook dingen loslaten, zoals een sigaret, een  glas - en wat er al niet in zit.

‘Loslaten’ is echter vaak moeilijk te verstaan. Hoewel het woord ons in de mond bestorven ligt - ‘de kunst is om het los te laten!’ - is het meestal aan dovemans oren gericht (zoals de mijne). Want hoe goed bedoeld ook, de ontvanger van de boodschap - de ‘los te latene’ - zal door veelvuldig gebruik van het woord impliciet een vorm van passieve dwang, of juist een nonchalante onverschilligheid, ervaren. ‘Schat, je moet het echt loslaten!’ is een contradictio interminus. De ontvanger van de boodschap zal in een kramp schieten en nog sterker vasthouden. Hij of zij verkeert immers al in een stresssituatie (waarom zou hij anders loslaten?), nu krijgt diegene nóg iets te verwerken. Een te maken actie of een nalaten met een onderliggend moreel oordeel: je bent niet bepaald slim om zo vast te houden, laat toch los! De ‘los te latene’ wordt gevraagd iets te ondernemen dat het goede leven omarmt, iets dat anderen vriendelijk doch dringend van hem of haar verlangen, maar waarvan diegene reeds terdege bewust is (daar komt nou juist de stress vandaan!)

Ja, we maken ons druk. Maar altijd met een reden. Die reden vindt een basis in een gezonde betrokkenheid maar is vaak gedreven door angst en schaamte. (De existentiële angst om door je omgeving gereduceerd te worden tot een typetje, een truc, zoals Sartre zegt). Angst dat het straks allemaal anders gaat, angst om controle te verliezen. Het lijkt alsof we met het loslaten afstand van onze betrokkenheid moeten doen. Dat kan - en dat willen we niet.

Wat wel kan - en toegegeven,  het is niet bepaald makkelijk - is de angst om zeep helpen. Hoe? Door met dezelfde betrokkenheid de angst in de bek te kijken, door te relativeren en het negatieve (zelf)beeld dat de angst of schaamte bij je oproept te laten varen. Door empathie. Door te beseffen dat angst en schaamte de grootste drijfveren zijn voor nieuwsgierigheid en sociale interactie. Hoe zit het nou? Hoe zit het bij jou? Kan ik m’n angst en schaamte overwinnen door jou een vraag te stellen? En daarmee iets over mezelf leren? 

Ik zou zeggen: heb je stress, laat niet los, maar grijp aan, en maak er iets anders van. Iets waarbij je voortbouwt op wat er al was, maar het anders uitpoept*. Eclectisch, noemen ze dat. Da’s pas een mooi woord!

*Het staat je vrij in dat bruine licht ook dit stukje te lezen.facebook blog foto